The 34th Binirayan Festival 2008 ประเทศฟิลิปปินส์ เรื่องและภาพ โดย อัมพร ขาวบาง บรรณารักษ์ สำนักหอสมุดกลาง มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ

ในช่วงวันที่ 20 เมษายน - 2 พฤษภาคม 2551 ข้าพเจ้าได้มีโอกาสเดินทาง ร่วมกับผู้ช่วยศาสตรจารย์ ดร. มาเรีย เหล่าสุนทร ที่ปรึกษาของสำนักหอสมุดกลาง และอาจารย์ ดร. อารีย์ ชื่นวัฒนา อาจารย์ประจำภาควิชาบรรณารักษศาสตร์และ สารสนเทศศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ เพื่อการเข้าร่วมโครงการบริการ ชุมชนระหว่างประเทศไทย และ ฟิลิปปินส์ ณ เมืองแซนโฮเซ จังหวัดแอนทิเก ประเทศฟิลิปปินส์ โครงการดังกล่าวเกิดจากความร่วมมือระหว่างมูลนิธิบินิรายัน (The Binirayan Foundation Inc : BFI) พิพิธภัณฑ์และห้องสมุดประจำจังหวัดแอนทิเก้ ประเทศ ฟิลิปปินส์ และผู้ช่วยศาสตรจารย์มาเรีย เหล่าสุนทร ในนามมหาวิทยาลัยศรีนครินทร-วิโรฒ

ผู้ช่วยศาสตรจารย์ ดร.มาเรีย เหล่าสุนทร

จัดขึ้นเพื่อส่งเสริม เผยแพร่และแลกเปลี่ยนศิลปหัตถกรรมท้องถิ่นของประเทศไทยและประเทศฟิลิปปินส์ รวมทั้งเพื่อประชุมแลก
เปลี่ยนความคิดเห็นระหว่างห้องสมุดในระดับท้องถิ่นในการร่วมมือกันพัฒนา อนุรักษ์ภูมิปัญญาท้องถิ่น รวมทั้งแนะแนวทางในการ
เขียนโครงการขอทุนเพื่อการพัฒนาบรรณารักษ์และห้องสมุด
 

ทั้งนี้โครงการดังกล่าวได้จัดขึ้นเพื่อเป็นส่วนหนึ่งของงาน “the 34th Binirayan Festival 2008” ซึ่งเป็นงานประจำปี ของจังหวัดที่ทุกหน่วยงานและประชาชนทุกเมืองจะจัด กิจกรรมต่างๆ เพื่อร่วมเฉลิมฉลอง โดยจัดขึ้นในช่วงเดือนเมษายนของทุกปี กิจกรรมของโครง การในครั้งนี้ แบ่งออกเป็น 2 กิจกรรมได้แก่ งานนิทรรศการ ออกร้าน และการประชุม สำหรับงานนิทรรศการออกร้านนั้น ในปีนี้มีการจัดภายใต้ชื่อ Pasundayag Expo 2008  ซึ่งเป็นงานออกร้านจำหน่ายและ สาธิตการผลิตสินค้าพื้นเมืองของเมืองต่างๆ ของจังหวัด Antique

สำหรับประเทศไทย ได้จัดร้านภายใต้ชื่อว่า “Thailand Here We Are!!” เป็นการเผยแพร่และจำหน่ายผลิตภัณฑ์ตะกร้าจักสาน
ผ้าทอ รวมทั้งขนมจากประเทศไทยนอกจากนี้ยังเผยแพร่ข้อมูลต่างๆ เกี่ยวกับประเทศไทยไม่ว่าจะเป็นในแง่การท่องเที่ยวและ
ประเพณีต่างๆ อีกด้วย รายได้ทั้งหมดจะนำเข้ากองทุนของจังหวัดเพื่อพัฒนาบรรณารักษ์และห้องสมุดต่อไป  การออกร้านครั้งนี้
มีผู้สนใจเข้ามาศึกษาข้อมูลและจับจ่ายซื้อสินค้าในร้านโดยเฉพาะตะกร้าและขนมนั้นมีผู้สนใจมากเป็นพิเศษ

 

สำหรับการประชุมนั้น มีชื่อการประชุมว่า 2nd Binirayan CONFAB เป็นการประชุมบรรณารักษ์จากห้องสมุดต่างๆ ภายใน จังหวัดภายใต้หัวข้อ “Local Wisdom & Information Beyond Libraries” โดยการประชุมแบ่งเป็น 2 ส่วน ส่วนแรก เป็นการบรรยายเรื่องจัดหาและอนุรักษ์ภูมิปัญญาท้องถิ่น เนื้อหาสรุปได้ว่า แต่ละเมืองควรจะช่วยกันรวบรวมและอนุรักษ์ ข้อมูล ประวัติศาสตร์ และภูมิปัญญาท้องถิ่นของตน เนื่องจาก ปัจจุบันข้อมูลดังกล่าวหาได้ยากมาก โดยการรวบรวมข้อมูลนั้น อาจจะเริ่มจากระดับครอบครัวช่วยกัน เก็บรวบรวมข้อมูลของต้นตระกูลตนเอง แล้วนำมารวมกันเป็นของ แต่ละเมือง บุคคลที่มีส่วนเกี่ยวข้องในการเก็บรวบรวมนั้น นอกจากครู และผู้เชี่ยวชาญทางวัฒนธรรมแล้ว บรรณารักษ์ก็เป็น ผู้ที่มีส่วนสำคัญเช่นกัน

ส่วนแหล่งที่จะสามารถหาข้อมูลได้ นอกจากห้องสมุดซึ่งเป็นแหล่งที่สำคัญแล้ว ก็ยังมีพิพิธภัณฑ์ และโบราณสถานต่างๆ สำหรับ

ส่วนที่ 2 เป็นการอบรมเชิงปฏิบัติการ เรื่อง “Drafting Project Proposal for International Funding” โดย
อาจารย์ ดร. อารีย์ ชื่นวัฒนา ก่อนที่จะเริ่มการอบรมนั้น ได้เปิดวีดีทัศน์งานเปิดการประชุม IFLA ที่ South Africa ให้ผู้เข้าร่วมอบรม
ได้เห็นถึงกิจกรรมต่างๆ ที่บรรณารักษ์ได้ทำเพื่อพัฒนาห้องสมุดและชุมชน เพื่อเป็นการสร้างความตระหนักถึงความสำคัญ บทบาท
และหน้าที่ของบรรณารักษ์ที่มีต่อชุมชน

ผู้เข้าร่วมการอบรม ได้แก่ บรรณารักษ์และตัวแทนบรรณารักษ์จากโรงเรียน มหาวิทยาลัย จาก 16 สถาบัน ทั้งจากภายในประเทศซึ่ง
ได้แก่ แอนทิเก และมะนิลา และต่างประเทศได้แก่ อเมริกา และญี่ปุ่น




จากการเข้าร่วมโครงการครั้งนี้ ได้มีโอกาสเยี่ยมชมห้องสมุดในเมืองและจังหวัดใกล้เคียง ซึ่งห้องสมุดที่เด่นที่ควรนำมากล่าวถึง
คือ ห้องสมุด Leocadio Alonsagay Dioso Memorial Public Library เมือง Pandan จังหวัด Antique
 

เป็นห้องสมุดประชาชน มีลักษณะเป็นบ้าน 2 ชั้น ไม่ใหญ่มาก มีการจัดแบ่งสัดส่วนของทรัพยากรสารสนเทศที่ชัดเจนและจัด หมวดหมู่โดยใช้ระบบ LC มีบุคลากร 7 คน ซึ่งเป็นอาสาสมัคร ไม่มีใครเป็นบรรณารักษ์ งบประมาณที่ใช้เป็นของผู้ก่อตั้งซึ่งมีความมุ่งมั่นที่จะจัดตั้ง ห้องสมุดเพื่อชุมชน นอกจากนี้ยังมาจากผู้บริจาคอื่นๆ มีบริเวณที่นั่งอ่านตามความเหมาะสมของพื้นที่ ไม่มีเครื่องปรับ อากาศ โดยรวมแล้วการจัดห้องสมุดและการทำงานมีความ เป็นระบบ มีการใช้ระบบห้องสมุดอัตโนมัติ บุคลากร แม้ว่าจะไม่มีใครเป็นบรรณารักษ์ แต่ก็มีความกระตือ ร้นรือและมุ่งมั่นในการพัฒนาห้องสมุดและให้บริการอย่างมาก

เป็นห้องสมุดเล็กๆ ที่มีการให้บริการในเชิงรุก จะเห็นได้จากการสร้างเครือข่ายในการขอรับบริจาคเงินหรือหนังสือและกิจกรรมต่างๆ
ที่ห้องสมุดจัด เช่น

- การจัดฉายภาพยนตร์ทุกวันศุกร์ที่ลานนอกห้องสมุด
- การจัดกิจกรรมเล่านิทานสำหรับเด็กในวันหยุด โดยเชิญครูจากโรงเรียนต่างๆ ทั้งภายในเมืองและจากมนิลา มาเป็นวิทยากร

กิจกรรมที่จัดขึ้นแต่ละครั้งนั้นจะมีการประชาสัมพันธ์อย่างกว้างขวาง นับได้ว่าเป็นห้องสมุดตัวอย่างของการบริการเชิงรุก และ
การจัดสร้างห้องสมุดเพื่อบริการผู้ใช้อย่างแท้จริง

ข้อมูลเกี่ยวกับเมืองแซนโฮเซ (San Jose)
เมืองแซนโฮเซ เป็นเมืองหลวงของจังหวัดแอนทิเก้ (Antique) ซึ่งเป็นจังหวัดหนึ่งจาก 4 จังหวัด ที่อยู่บนเกาะพาไน (Panay)
อยู่ในภูมิภาคที่ 6 วิสายาตะวันตก (ตอนกลางของประเทศฟิลิปปินส์)

แอนทิเก้เป็นจังหวัดที่เรียกได้ว่า “จังหวัดที่ภูเขาและทะเลมาพบกัน” มีทั้งหมด 18 เมือง ประชาชนส่วนใหญ่ทำเกษตรกรรม
และประมง


              



 ............................................................................................................................................................................................................