 |
หากว่าโลกของห้องสมุดจะไม่มีบรรณารักษ์
ผู้แปลและเรียบเรียง
พิมล เมฆสวัสดิ์
รองผู้อำนวยการฝ่ายส่งเสริมผู้ใช้และวิจัยการศึกษา
สำนักหอสมุดมหาวิทยาลัย ศรีนครินทรวิโรฒ |
............................................................................................................................................................................................................
คุณเคยคิดบ้างมั๊ย ว่าวันหนึ่งวิชาชีพนี้ไม่ใช่สิ่งจำเป็นสำหรับห้องสมุดอีกต่อไป
ความคิดนี้เริ่มมองเห็น
เค้าลาง ๆ กันบ้างแล้ว ดังในข้อคิดเห็นของ จอห์น
เบอร์รี่ (John Berry) ในวารสาร Library Journal
(2008, February 15)
ที่กล่าวว่าวิชาชีพของบรรณารักษ์กำลังจะหายไป เนื่องจากปัจจัยหลายอย่าง
เริ่มจากงานของบรรณารักษ์ตอบคำถามซึ่งถูกแทนที่ด้วยบรรณารักษ์ผู้เชี่ยวชาญเฉพาะสาขาวิชาที่ไม่
จำเป็นต้องสำเร็จการศึกษามหาบัณฑิตในสาขาบรรณารักษศาสตร์
เพียงแค่ว่าพวกเขาต้องมีความขยัน
ขันแข็งในการสืบค้นสิ่งที่ต้องการของผู้ใช้
และก็มักจะเห็นว่าคนกลุ่มนี้จะเดินไปรอบ ๆ
เพื่อแนะนำคนที่
ร้องขอความช่วยเหลือ หรือ ตอบคำถามไม่กี่คำถามทางออนไลน์เท่านั้น
ซึ่งแน่นอนว่าบรรณารักษ์ตอบคำถามจะลดลง
เพราะเรากระตุ้นให้ผู้ใช้สืบค้นด้วยตนเอง ผ่านทาง
OPAC หรือ Google
ในส่วนของการทำรายการบัตร เราก็ใช้รายการบัตรของ OCLC
ซึ่งมีมาตรฐานเทียบกับร้านหนังสือขนาด
ใหญ่ และใช้ได้ง่ายเช่นเดียวกับ Amazon หรือ Google และการใช้ metadata ก็เป็นที่นิยมกันแพร่หลาย
มาถึงตอนนี้ผู้คนก็ไม่นึกถึงบัตรรายการแบบเก่ากันแล้ว
ในต้นแบบใหม่
การคัดเลือกวัสดุเพื่อสร้างบริการและคลังทรัพยากรกลายเป็นแบบทีมรวมเล็ก
ๆ ของ
บรรณารักษ์ จำนวน 2-3 คน และเสมียนเท่านั้น
โลกของห้องสมุดจะเปรียบเสมือนส่วนย่อยในร้านที่มุ่งหวังว่าทุกคนจะมา
แล้วนำผลผลิตไปใช้ (หนังสือ
ดีวีดี หรือการถ่ายโอนไฟล์)
ซึ่งการวัดผลสำเร็จนั้นก็คือ จำนวนของผลผลิตที่ผู้ใช้นำออกไป
แล้วตอนนี้
เราก็ไม่เรียกว่า “ผู้ใช้” แต่เรียกว่า “ลูกค้า” แทน
ทำให้เราไม่ต้องวัดความเป็นประโยชน์หรือผลกระทบของ
บริการด้านคุณภาพชีวิตในชุมชนที่เราให้บริการอีกต่อไป
รวมทั้งการมีผู้บริหารห้องสมุดซึ่งไม่ใช่คนในวิชาชีพ
เนื่องด้วยเหตุผลทางการเมืองภายในองค์การ
จะว่าไปแล้วความคิดนี้ก็กำลังก่อเค้าลางในวงการห้องสมุดของบ้านเราอยู่เหมือนกัน
เนื่องจากเรารับ
เทคโนโลยีเข้ามาหลายอย่าง
และหากว่าโรงเรียนของวิชาชีพบรรณารักษ์ไม่คิดปรับปรุงหลักสูตร
และ
เตรียมความพร้อมบรรณารักษ์รุ่นใหม่ที่มีคุณสมบัติพร้อมก้าวตามเทคโนโลยีแล้วล่ะก็
สถานการณ์ของพวกเราก็คงจะไม่ต่างไปจากข้อคิดของจอห์น
เบอร์รี่แต่อย่างใด หรือคุณคิดว่าไม่จริง
............................................................................................................................................................................................................
|