“ห้องสมุดที่ดี จะต้องตระหนักในหน้าที่ของตนเอง เป็นผู้จัดการความรู้ เป็นผู้สร้างความรู้ และทำให้เกิดการใช้ความรู้ ในสังคมสมัยใหม่ ความรู้เปรียบเสมือนทรัพย์สมบัติที่มีค่ามาก” (รศ.ดร.วรากรณ์ สามโกเศศ)

ท่านที่ทำงานอยู่ในห้องสมุด คงจะได้ยินกระแสของ “การจัดการความรู้” หรือ Knowledge Management (KM) กันมาบ้าง โดย
เฉพาะอย่างยิ่งห้องสมุดของหน่วยงานภาครัฐที่จะต้องรับการประเมินผลว่า ท่านได้นำ KM เข้ามาใช้พัฒนาห้องสมุดอย่างไร แถมยัง
กำหนดเป็นคะแนนในการประเมินผลการปฏิบัติงานของพวกเราซะอีก แต่ช่างเถอะ อย่างไรแล้ว KM ก็ไม่ใช่เรื่องของเรา งานประจำ
ก็มากพออยู่แล้ว ทุกวันนี้เราก็แลกเปลี่ยนความรู้กับเพื่อนๆ อยู่เป็นประจำแล้วนี่....

แต่แล้ว ในที่สุดก็ไม่สามารถหนีกระแสของ KM ได้ ถูกจับสลากให้รับหน้าที่ศึกษาแนวปฏิบัติที่ดี (Good Practice) จากห้องสมุด
ต่างๆ ที่ได้นำ KM เข้าไปใช้ เบื้องต้นจึงใช้วิธีเปิดตามเว็บไซต์ของห้องสมุด เพื่อแอบดูกิจกรรม KM อ่านไปอ่านมา เริ่มสนุก
เลยอยากเอามาแบ่งปันกันบ้างค่ะ

ห้องสมุดแทบทุกแห่งในประเทศไทยจัดกิจกรรม KM ค่อนข้างมาก แต่ที่นำมาแบ่งปันกันในคราวนี้ เลือกเฉพาะห้องสมุดที่เผยแพร่
กิจกรรมไว้บนเว็บไซต์ และเปิดให้บุคคลภายนอกเข้าไปเยี่ยมชมได้ เริ่มต้นกันที่

1. ห้องสมุดสตางค์ มงคลสุข คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล
http://stang.sc.mahidol.ac.th/KM.htm

เว็บไซต์ KM ของห้องสมุดสตางค์ มงคลสุข คงมิใช่แค่เพียงการแลกเปลี่ยนเรียนรู้กันเฉพาะภายในห้อง สมุดเท่านั้น แต่เป็นคลังความรู้ให้กับบุคคลทั่วไปได้ดีอีกด้วย ทั้งคลังความรู้ วิกิ (Wiki) คลังความรู้คู่มือ ปฏิบัติงาน คลังความรู้คู่มือการฝึกอบรม รวมถึงกิจกรรม Morning Talk พร้อมทั้งเอกสารประกอบให้ สามารถ download ได้ด้วย จากหัวข้อพูดคุยตามอัธยาศัย การฝึกภาษาอังกฤษด้วยกัน พัฒนามาจน กระทั่งพูดคุยในเรื่องงานวิจัยองค์กร การทำคู่มือปฏิบัติงาน และที่ชอบมากคือ การติดตามผลการทำ งานด้วยการพูดคุยกันแบบ After Action Review (AAR) ซึ่งต้องขออนุญาตเก็บไว้เป็นแนวปฏิบัติที่ดี (Good Practice) สำหรับใช้ในหน่วยงานต่อไปค่ะ

2. หอสมุดมหาวิทยาลัยเชียงใหม่
http://kmcorner.lib.cmu.ac.th/cmulkm_new
ระหว่างที่นั่งดูเว็บไซต์ไปเรื่อยๆ ก็มีเสียงกระซิบจากทางเหนือว่า หอสมุด มช. ก็มีการจัดกิจกรรม KM ที่น่าสนใจนะ ได้ยินเช่นนั้นก็
ไม่รอรี รีบไปที่ (เว็บไซต์) หอสมุด ทันที

กิจกรรมที่น่าสนใจของหอสมุด มช. นั่นคือเว็บไซต์ของ CoPs (Community of Practice) หรือชุมชน นักปฏิบัติ ที่หอสมุด มช. มี CoPs หลายกลุ่ม และแต่ละกลุ่มต่างก็มีเว็บไซต์ของตนเอง ที่น่ารักคือ แต่ละ CoPs ต่างก็มีชื่อที่น่าสนใจมาก เช่น “กบพลิกกะลา” “คนใกล้หมอ” “ไอขอที” “จุดเริ่มต้นของหัวใจ” “เราจะเป็นฉันใด” และ “แดจังกึม” เข้าไปอ่านดูในเว็บไซต์ของแต่ละ CoPs ก็คือการรวมกลุ่มกันของ ผู้ปฏิบัติงานห้องสมุดในแต่ละฝ่าย นำแนวคิด ความรู้ และจัดกิจกรรมมาแลกเปลี่ยนกัน ทั้งส่วนของ งานบริการ งานสื่อโสตทัศน์ งานเทคโนโลยีสารสนเทศ นอกจากนี้ยังคงมีกิจกรรม “พุธสุนทรียเสวนา” เพื่อให้เกิดการพูดคุยแลกเปลี่ยนเรียนรู้กันทุกๆ วันพุธ

ถึง ณ ตรงนี้ รู้สึกว่าเราได้กิจกรรม KM 2 แบบละ แบบแรกคือ กิจกรรมสุนทรียเสวนา ซึ่งห้องสมุดสตางค์ มงคลสุข จัดเป็น Morning
Talk ส่วนหอสมุด มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ จัดในชื่อ “พุธสุนทรียเสวนา” และกิจกรรมที่สอง คือ ชุมชนนักปฏิบัติ หรือ CoPs

3. หอสมุด มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
http://library.tu.ac.th/cms/index.php

สำหรับเว็บไซต์ของหอสมุด มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ แม้จะไม่ได้ระบุรายละเอียดของกิจกรรมเหมือนอย่างทั้งสองแห่งที่กล่าวมาแล้ว แต่ยังสามารถติดตามข่าวความเคลื่อนไหวของกิจกรรมได้จากเว็บไซต์ gotoknow (http://gotoknow.org/blog/TULIBs ) เผยแพร่ผลที่ได้จากการทำ KM ออกมาในรูปของแนวปฏิบัติที่ดี (Best Practice) ในเรื่องของการสำรวจหนังสือ (Inventory) และ บริการ Book Delivery

เมื่อได้ยินคำว่า KM ใหม่ๆ มีความรู้สึกว่านี่คงเป็นอีกกระแสหนึ่งที่เข้ามา แล้วอีกไม่นานกระแส KM นี้จะผ่านไป แต่เมื่อได้ลองดูจาก
เว็บไซต์ของห้องสมุดหลายๆ แห่งแล้ว กลับรู้สึกอยากมี KM อยู่ในองค์กร ไม่ใช่เพียงเพราะต้องการจะเป็นองค์กรแห่งการเรียนรู้
ไม่ใช่เพราะต้องการมีแผนKM แบบที่อื่นๆ ไม่ใช่เพียงเพราะต้องการผ่านการประเมิน แต่เพราะอยากมีกระบวนการในการพัฒนา
ตนเอง อยากสนุกสนานกับการเรียนรู้ อยากแลกเปลี่ยนความรู้กันแบบ “สุนทรีย์” และคาดหวังว่า KM จะเป็นเครื่องมือที่ทำให้เกิด
สิ่งต่างๆ เหล่านั้นได้


เว็บไซต์เกี่ยวกับกิจกรรม KM ที่น่าสนใจ
สถาบันส่งเสริมการจัดการความรู้เพื่อสังคม : http://www.kmi.or.th/
คนทำงานแลกเปลี่ยนเรียนรู้ : http://gotoknow.org
การจัดการความรู้ คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล : http://www.sc.mahidol.ac.th/SCKM/index.htm
การจัดการความรู้ คณะแพทยศาสตร์ ศิริราชพยาบาล : http://www.si.mahidol.ac.th/km/index2.asp