LIBRARIANMAGAZINE.COM

 
 นิตยสารบรรณารักษ์ ปีที่ ๒ ฉบับที่ ๔ มิถุนายน ๒๕๕๒

 





เทคโนโลยีสารสนเทศ ห้องสมุดมหาวิทยาลัย ในประเทศเกาหลีใต้

                                                          เรื่องและภาพประกอบโดย  เพื่อนแก้ว ทองอำไพ[1] และสุภาภรณ์ บุตรดีวงษ์[2]


 
  


        
 
  เมื่อวันที่ 19 - 24 เมษายน 2552 ที่ผ่านมา สำนักหอสมุดมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ได้ส่งบุคลากรไป
ศึกษาดูงานห้องสมุดชั้นนำในประเทศเกาหลีใต้จำนวน
3 แห่ง คือ
 

1.   Seoul National University Library

2.   Yonsei University Library

3.   Korea University Library
 

ในด้านงานเทคโนโลยีสารสนเทศของห้องสมุดทั้ง 3 แห่ง สามารถแบ่งได้เป็น งานระบบห้องสมุดอัตโนมัติ และระบบ
เทคโนโลยีประยุกต์ใช้เพื่องานบริการ
 

1.   ระบบห้องสมุดอัตโนมัติ ของทั้ง 3 แห่งเป็นระบบที่พัฒนาขึ้นเองภายในประเทศเกาหลี ทั้งที่พัฒนาโดย
ห้องสมุดเอง และบริษัทภายในประเทศเกาหลี เช่น
Seoul National University ใช้ระบบที่เรียกว่า SOLARS
(Seoul Library Automation & Research System)
ซึ่งพัฒนาโดยห้องสมุดเองในปี 1995 และได้ให้ห้อง
สมุดมหาวิทยาลัยอื่น ๆ อีก
35 แห่งใช้ร่วมกัน เพื่อเป็นการสร้างเครือข่าย ส่วน Yonsei University Library
กำลังมีการเปลี่ยนแปลงไปใช้ระบบที่เป็นที่ยอมรับในระดับนานาชาติ เพื่อการแลกเปลี่ยนทรัพยากรสาร
สนเทศกับห้องสมุดในต่างประเทศได้

                       

 

ภาพที่ 1 ระบบ SOLARS



                                     


 

ภาพที่ 2 ระบบห้องสมุดอัตโนมัติของ Korea Library


                                      
                                      



 

ภาพที่ 3 ระบบห้องสมุดอัตโนมัติของ Korea Library


เทคโนโลยีที่เกี่ยวเนื่องกับระบบห้องสมุดอัตโนมัติคือ ระบบป้องกันหนังสือหาย ห้องสมุดส่วนใหญ่ยังคงใช้ระบบบาร์
โค้ดและแถบแม่เหล็ก ยกเว้น Yonsei Library ซึ่งกำลังทำโครงการเปลี่ยนระบบเป็น RFID โดย RFID Tag ที่จะใช้มี
ขนาดเล็ก ส่วน Seoul National University Library ใช้ระบบ 2D barcode (2 Dimension Barcode) ซึ่งเป็นบาร์โค้ด
ที่บรรจุบรรณานุกรมของหนังสือไว้ในแผ่นบาร์โค้ดเช่นเดียวกับ Chip ของ RFID

                                                      

 

ภาพที่ 4 2D Barcode


รวมทั้งระบบช่วยการบริการแบบ ID Phone เมื่อลงโปรแกรมและให้ ID กับโทรศัพท์มือถือแล้วจะสามารถใช้แทนบัตร
นิสิตเพื่อเข้าดูข้อมูลของตนเองในระบบห้องสมุดอัตโนมัติได้ทั้งจากหน้าจอคอมพิวเตอร์และโทรศัพท์

                                            

 

ภาพที่ 5 เครื่อง Scan ID Phone


การยืม-คืน ด้วยตนเองก็สามารถทำได้ด้วยเครื่องยืม-คืน อัตโนมัติ จะสังเกตุว่ามีเอกสารอธิบายวิธีการอยู่ด้วย


                                     

 

ภาพที่ 6 เครื่องยืมหนังสือด้วยตนเอง



                                                  


 

ภาพที่ 7 เครื่องคืนหนังสือด้วยตนเอง



2. เทคโนโลยีประยุกต์ใช้เพื่อการบริการ : ระบบจองใช้คอมพิวเตอร์ ห้องศึกษาเดี่ยว/กลุ่ม และแม้แต่ที่นั่งอ่าน ทั้ง 3
มหาวิทยาลัยใช้ระบบจองเป็นตัวบริหารจัดการ เพราะความจำกัดของทรัพยากร โดยไม่ต้องมีการควบคุมการรักษาสิทธิ เพราะผู้
ใช้ที่จองไว้จะรักษาสิทธิของตนเอง แต่ขณะเดียวกัน ผู้ใช้ที่จองไว้ถ้าไม่เข้าใช้ในเวลาที่กำหนดก็จะถูกตัดสิทธินั้น หรือเมื่อเลิก
ใช้ก่อนเวลาหมดลงระบบก็จะตัดสิทธิเมื่อผู้ใช้ท่านนั้นเดินออกนอกห้องสมุด โดยระบบควบคุมทางเข้าออกจะทำงานร่วมระบบ
การจอง จะเห็นได้ว่าห้องสมุดในประเทศเกาหลีมีการพัฒนาเทคโนโลยีที่ทำงานร่วมกันทั้งระบบ ทำให้การใช้เทคโนโลยีมี
ประสิทธิภาพอย่างแท้จริง ยังช่วยให้ผู้บริหารมีข้อมูลที่สมบูรณ์และถูกต้องในการบริหารจัดการ

 



 

ภาพที่ 8 ระบบจองฯ ของ Yonsei Universiy Library





 

ภาพที่ 9 ระบบจองฯ ของ Korea University Library


                        

 

ภาพที่ 10 ระบบจองฯ ของ Seoul National University Library

 

เทคโนโลยีสมัยใหม่ที่เห็นได้มากจะอยู่ที่ Yonsei University Library ซึ่งได้รับความร่วมมือกับบริษัท Samsung ได้สร้าง
อาคารห้องสมุดแห่งใหม่ที่นำเทคโนโลยีนำสมัยมาช่วยดึงดูดให้ห้องสมุดเป็นส่วนหนึ่งของสังคมผู้ใช้บริการรุ่นใหม่ โดยมีระบบ
ควบคุมที่เรียกว่า
Integrated Management System ควบคุมการให้บริการของทุกเทคโนโลยีในอาคาร Younsei Samsung
Library



 

ภาพที่ 11 อาคาร Yonsei Samsung Library

 

เริ่มตั้งแต่ชั้น 1 ของอาคารที่เรียกว่า Ubiquitous Library ซึ่งรวบรวมเทคโนโลยีเพื่อดึงดูดผู้ให้บริการ และเป็นการเตรียมความ
พร้อมของผู้ใช้บริการให้คุ้นเคยกับการใช้เทคโนโลยี เมื่อเราเข้าไปก็จะเป็นห้องโถงกว้าง เดินเข้าไปก็เจอจอนั่น โต๊ะนี่ ที่แค่แตะ
หน้าจอหรือหน้าโต๊ะก็มีทั้งข้อมูล เกมส์ และสิ่งอำนวยความสะดวกมากมายให้เราได้เล่นสนุกกัน

เทคโนโลยีแรก สำหรับผู้ใช้ห้องสมุดได้สัมผัสคือ Information Display System ซึ่งใช้จอ LCD ระบบสัมผัสขนาด 52 นิ้ว ให้
ข้อมูลเบื้องต้น เช่น แผนที่และรายละเอียดของอาคารนั้นๆ และประกาศต่าง ๆ ของห้องสมุดและมหาวิทยาลัย เป็นต้น
 


 

ภาพที่ 12 Information Display System

 

ใน Ubiquitous Library ยังของเล่นไว้สำหรับผู้ให้บริการยุคใหม่ มีหลากหลาย เช่น Memo board ซึ่งเป็น Digital board ใช้
สำหรับฝากข้อความ ติดต่อระหว่างบุคคล หรือกลุ่มคน ผ่านเว็บเพจของห้องสมุด และใช้เพื่อการประชาสัมพันธ์กิจกรรม
ของมหาวิทยาลัยและห้องสมุด หรือหน่วยงานภายในมหาวิทยาลัย
Memo board จึงเป็นที่นิยมมากในหมู่นิสิต
 


 

ภาพที่ 13 Memo board


 

U Table หรือโต๊ะแชร์ไฟล์ ที่ใช้ระบบจอสัมผัสมาทำเป็นหน้าโต๊ะเพื่อแชร์ไฟล์และทำงานร่วมกัน แต่ก็สามารถเล่นเกมส์ได้ ชาร์ตโทรศัพท์มือถือก็ได้ด้วย
 


 

ภาพที่ 14 U Table หรือโต๊ะแชร์ไฟล์



 

ภาพที่ 15 นิสิตกำลังเล่นเกมส์ใน U Table

 

MOD ( Multimedia on Demand) ให้บริการ Multimedia ที่ประกอบด้วยภาพยนต์  VDO Clip ภาพนิ่ง ตัวอักษร และ IPTV ซึ่งแสดงภาพบน LCD ขนาด 32 นิ้ว และควบคุมโดยจอขนาดเล็ก 8 นิ้วบนโต๊ะ



 

ภาพที่ 16 MOD



 

ภาพที่ 17 จอ LCD 8 นิ้ว ของ MOD

 

ลึกเข้าไปก็จะเน้นเรื่องของเนื้อหา คือ e-book, e-newspaper ซึ่งผู้ใช้ก็สามารถค้นหา และยืนอ่านได้จากหน้าจอ LCD แบบสัมผัส สามารถพลิกหน้าหนังสือได้เหมือนการอ่านหนังสือจริง



 

ภาพที่ 18 e-book ที่สามารถเปิดอ่านได้เหมือนเปิดหน้ากระดาษหนังสือ



 

ภาพที่ 19 e-newspapers

 

Global PC Island เป็นกลุ่มคอมพิวเตอร์ ที่ติดตั้งภาษาต่าง ๆ ไว้เพื่อให้บริการนิสิตต่างชาติ บางมหาวทิยาลัยก็มี 10 ภาษา
บางมหาวิทยาลัยก็มี
5 ภาษา แต่เสียดายว่าไม่มีภาษาไทยอยู่ด้วย



 

ภาพที่ 20 Global PC Island

 

สุดท้ายเทคโนโลยีก็ยังช่วยในการผ่อนคลายได้ด้วยมุมบ่อปลาที่เราสามารถเล่นกับปลาในบ่อได้ด้วยปลายนิ้วสัมผัส



 

ภาพที่ 21 บ่อปลาเสมือนเป็นที่ชื่นชอบมาก จะสังเกตุได้จากเบาะนั่งรอบๆที่ยืนยันความนิยม




 


[1] รองผู้อำนวยการฝ่ายบริหาร- นักเอกสารสนเทศ ชำนาญการ สำนักหอสมุด มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
[2] หัวหน้าฝ่ายเทคโนโลยีสารสนเทศ- นักวิชาการคอมพิวเตอร์ สำนักหอสมุด มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์

 

LIBRARIANMAGAZINE.COM