LIBRARIANMAGAZINE.COM

 นิตยสารบรรณารักษ์ ปีที่ ๒ ฉบับที่ ๕  กรกฎาคม ๒๕๕๒

 
 



คุณดวงพร โพธิ์บุตร ทีมงาน Magazine Delivery
 



Magazine Delivery : นิตยสารจานด่วน”

ส่งเร็ว ส่งตรง ส่งถึงมือท่าน ...

บริการพิเศษจาก ห้องสมุดสตางค์ มงคลสุข

ความเป็นมา

             บริการนี้เกิดขึ้นมาจากการที่เรามองเห็นว่า อัตราการเติบโตของสถิติการใช้
วารสารที่เป็นตัวเล่มของห้องสมุดสตางค์ มงคลสุข ค่อนข้างจะหยุดนิ่งเมื่อเทียบกับ
หนังสือเพราะเดี๋ยวนี้ทางห้องสมุดได้ปรับเปลี่ยนมาเป็นการบอกรับในรูปแบบออนไลน์
มากขึ้นโดยเฉพาะวารสารทางวิชาการ อีกทั้งพฤติกรรมของผู้ใช้ในคณะวิทยาศาสตร์
ที่มักจะเจาะจงเฉพาะบทความที่ตัวเองสนใจมากกว่าที่จะอ่านทั้งฉบับ
             การ Search หาบทความผ่าน E-Journals จึงสร้างความสะดวกให้แก่ผู้ใช้
ได้มากกว่า เป็นสาเหตุทำให้ผู้ใช้ไม่จำเป็นต้องมาที่ห้องสมุดอีกต่อไป อยู่ที่ห้องทำงาน
หรืออยู่ที่ห้องแล็บก็สามารถ Download บทความวารสารออกไปอ่านได้โดยสะดวก
ง่ายดายสถิติการใช้วารสารออนไลน์ของที่นี่จึงค่อนข้างสูง แต่ในส่วนของวารสารที่เป็น
รูปเล่มกลับลดลง ซึ่งทางห้องสมุดเองก็อยากจะเปลี่ยนไปบอกรับแบบออนไลน์เสียทั้ง
หมด แต่ด้วยข้อจำกัดบางประการเราจึงยังต้องคงรูปเล่มไว้บางส่วน แต่ประเด็นที่น่า
สนใจคือนอกจากวารสารวิชาการแล้วสิ่งที่เราอยากจะนำเสนอให้ผู้ใช้มากๆ คือ
นิตยสาร (Magazine) ที่มีรูปแบบการนำเสนอแบบไม่เป็นวิชาการมากนัก แต่ด้วยเหตุ
ผลข้างต้น ทำให้ผู้ใช้จำนวนหนึ่งไม่ได้เข้ามาใช้บริการในห้องสมุดเพราะติดใจการอ่านวารสารแบบออนไลน์ ผู้ใช้กลุ่มนี้จึงไม่ทราบว่าห้องสมุดยังมีวารสารที่เป็นรูปเล่มในแนวแมกกาซีนที่น่าสนใจอีกมาก เมื่อผู้ใช้เข้าห้องสมุดน้อยลง สถิติการใช้วารสารแบบ
รูปเล่มจึงลดลงตามไปด้วย
 

 
ยืมอะไรไปอ่านได้บ้าง

          ตามปกติที่ห้องสมุดสตางค์ฯ จะอนุญาตให้ยืม
วารสารออกได้ทั้งที่เป็นฉบับเล่มเย็บ ฉบับปลีก หรือ
กระทั่งฉบับใหม่ล่าสุดเราก็อนุญาตให้ยืมออก ซึ่งจะมีระยะ
เวลากำหนดคืนที่ต่างกันออกไป สำหรับบริการ Magazine
Delivery นั้น เรามีความตั้งใจที่จะนำเสนอการให้บริการ
นิตยสารเป็นเป้าหมายหลัก แต่หากผู้ใช้ต้องการยืมวารสาร
ประเภทอื่น เราก็ยินดีให้บริการเช่นกัน

          โครงการในอนาคตเรากำลังมองว่าจะขยายขอบ
เขตการให้บริการครอบคลุมถึงหนังสืออ่านนอกเวลา ซึ่ง
เรามีหนังสือสารคดี บันเทิงคดี พ็อกเก็ตบุ๊ค ธรรมะ
นวนิยาย เพราะมีผู้ใช้แสดงความสนใจและเสนอแนะกัน
เข้ามาค่อนข้างมากเหมือนกัน
 
 





คุณมด
( ธนิษฐา ชุ่มปัก)  และคุณแอ๋ว (ดวงพร โพธิ์บุตร)


           นอกจากนี้ เรายังมีบริการนำเสนอนิตยสารนอกสถานที่
(Magazine Mobile) เพราะมีผู้ใช้บางท่านที่
อยากจะหานิตยสารอ่านซักฉบับแต่ก็ไม่รู้ว่าจะอ่านอะไรดี
ไม่ถนัดในการดูภาพบนเว็บไซต์ และไม่มีเวลาเดินมายืน
เลือกเองที่ห้องสมุด เราก็พร้อมที่จะนำเสนอนิตยสารดีๆ
และมีประโยชน์ ไปให้ผู้ใช้ได้คัดเลือกกันถึงห้องทำงาน
เพื่อเป็นช่องทางเชิงรุก เป็นการทำทุกวิถีทางเพื่อให้ผู้ใช้
เกิดความสนใจ และขอยืมอ่านจากเราจนได้

จำนวนบุคลากรที่ให้บริการ

            โครงการนี้เริ่มต้นจากไอเดียของคุณนุ้ย
(คุณมานิตา ศรีดี)
เมื่อปี 2551 ร่วมกับเจ้าหน้าที่อีก 3
ท่าน คือคุณแอ๋ว (คุณดวงพร โพธิ์บุตร) คุณมด
(คุณธนิษฐา ชุ่มปัก) และคุณตาล (คุณนุชสรา บุญครอง)
แต่เมื่อเดือนมิถุนายนที่ผ่านมา คุณนุ้ยจำเป็นต้องย้ายตาม
ครอบครัวไปยังต่างจังหวัด โครงการนี้จึงเหลือผู้ดำเนิน
การอยู่เพียง 3 ท่าน

             ในช่วงที่ขาดหัวเรี่ยวหัวแรงใหญ่อย่างคุณนุ้ย
โครงการนี้ก็ออกอาการเป๋ไปพอสมควร แต่ก็ยังคงดำเนิน
การต่อไป โดยที่คุณนุ้ยยังคงติดต่อกลับมาถามข่าว
คราวอยู่เสมอๆ

             สำหรับการแบ่งภาระงานนั้น คุณแอ๋วจะเป็นฝ่าย
จัดเตรียมนิตยสารตาม Order รวมถึงการดูแลข้อมูลของสมาชิก และจัดเตรียมเอกสารสำหรับผู้ใช้รายใหม่ ส่วน
คุณมด จะทำหน้าที่ติดต่อประสานงานด้านบุคลากรตาม
หน่วยงานต่างๆ ของคณะฯ ซึ่งทั้งสองท่านจะช่วยกันนำ
นิตยสารไปส่งให้ตามห้องทำงานของสมาชิก อีกท่านหนึ่ง
คือ คุณตาล ซึ่งเป็นเว็บมาสเตอร์ประจำห้องสมุดสตางค์ฯ
เป็นผู้ออกแบบและจัดทำเว็บ Magazine Delivery เปิด
บริการบนเว็บไซต์ของห้องสมุดสตางค์ฯ อีกทีหนึ่ง
http://stang.sc.mahidol.ac.th คุณตาลจะเป็นผู้ดูแล
ระบบการสั่งนิตยสารทางออนไลน์ และปรับปรุงเว็บไซต์
รวมถึงอัพเดทข้อมูลใหม่ๆ อยู่ตลอดเวลา


การออกแบบเว็บไซต์ มีแนวคิดในการเลือกใช้
รูปแบบและการออกแบบอย่างไร



            
          การออกแบบเว็บไซต์ Magazine Delivery http://stang.sc.mahidol.ac.th/magdelivery
เป็นไอเดียของคุณตาล ซึ่งวาง Concept ไว้ว่า นี่เป็น
เสมือนเว็บของร้านจำหน่ายหนังสือ ไม่ใช่เว็บห้องสมุด
จึงต้องมีความแตกต่างกันทั้งในเรื่องของ Content และ
รูปแบบ โดยเน้นให้ดูสดใส เป็นกันเอง และมีภาพลักษณ์
ที่ดูทันสมัย




               คุณ
าล ( นุชสรา บุญครอง Webmaster)





เยี่ยมชมเว็บไซต์ของ Magazine Delivery ได้ที่
http://stang.sc.mahidol.ac.th/magdelivery
 
หรือที่เว็บไซต์ห้องสมุดสตางค์ มงคลสุข คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล
http://stang.sc.mahidol.ac.th

ทีมงาน Magazine Delivery ห้องสมุดสตางค์ มงคลสุข
นางสาวดวงพร โพธิ์บุตร
E-mail address : scdpb@mahidol.ac.th
โทรศัพท์ : 0-2201-5720
นางสาวธนิษฐา ชุ่มปัก
E-mail address : tetcp@mahidol.ac.th
โทรศัพท์ : 0-2201-5892
นางสาวนุชสรา บุญครอง (Webmaster)
E-mail address : scnbk@mahidol.ac.th
โทรศัพท์ : 0-2201-5893
 



ใครจะใช้บริการได้บ้าง

        เป้าหมายของเราจริงๆจะเน้นไปที่บรรดาคณาจารย์และบุคลากรสายสนับสนุนของ
คณะฯ ที่ไม่ค่อยมีเวลาเข้ามาที่ห้องสมุด เพราะต้องนั่งประจำที่ห้องทำงานหรือห้องแล็บ
เกือบตลอดเวลา ต่างจากนักศึกษาปริญญาตรี-โท-เอก ที่จะเข้าออกห้องสมุดเป็นประจำ
อยู่แล้ว เราจึงวางกลยุทธ์ที่จะชี้ชวนให้กลุ่มคนเหล่านี้ ได้มีโอกาสได้อ่านนิตยสารดีๆ
ของเรามากขึ้น แต่เมื่อเขาไม่ว่างที่จะมาที่ห้องสมุด เราก็เลยยกไปเสิร์ฟให้ถึงที่เสียเลย  
และในตอนนี้เราเปิดบริการเพิ่มสำหรับนักศึกษาทุกระดับชั้นแล้วด้วย
ทั้งนี้ เพื่อเป็นการ
ขยายฐานกลุ่มผู้ใช้ ให้มากยิ่งขึ้น


ขั้นตอนการใช้บริการต้องทำอย่างไร

        สำหรับบริการ Magazine Delivery นั้น ไม่จำเป็นต้องสมัครสมาชิกเหมือนกับการ
เป็นสมาชิกห้องสมุด เพราะคณาจารย์จำนวนกว่า 300 ท่าน และบุคลากรของคณะฯ กว่า
300 ท่าน ล้วนเป็นสมาชิกโดยอัตโนมัติ เพราะเหตุที่เรามีฐานข้อมูลทำเนียบนามประวัติ
และผลงานของคณาจารย์และบุคลากรทุกคนไว้บนเว็บไซต์เรียบร้อยแล้ว และอัพเดท
ตลอดเวลา จึงไม่จำเป็นต้องให้ผู้ใช้มากรอกแบบฟอร์มหรือผ่านขั้นตอนที่ยุ่งยากแต่ประการใด นั่นหมายความว่า หากเป็นอาจารย์หรือบุคลากรของคณะวิทยาศาสตร์และมี
ข้อมูลปรากฎอยู่ในฐานข้อมูลแล้ว ผู้ใช้ก็สามารถขอใช้บริการได้ในทันที

        เพียงคลิกเข้ามายังเว็บไซต์ http://stang.sc.mahidol.ac.th/magdelivery
ก็จะสามารถสั่งนิตยสารที่ต้องการผ่านระบบออนไลน์ได้เลย ภายในเว็บจะมีรายละเอียด
ของวารสาร นิตยสารทั้งหมดที่ห้องสมุดมีให้บริการ และเมื่อเล่มใหม่ล่าสุดมาถึงเราก็จะ
ประกาศขึ้นเว็บให้ทราบทันที เมื่อมีผู้สั่งนิตยสาร ทางเจ้าหน้าที่จะได้รับแจ้งทาง e-mail
จากนั้น เจ้าหน้าที่ก็จะตรวจสอบประวัติของผู้สั่งว่าเป็นใคร อยู่หน่วยงานไหน โทรศัพท์ติด
ต่อหมายเลขอะไร หากเป็นผู้ใช้ใหม่ที่ยังไม่เคยใช้บริการมาก่อน เจ้าหน้าที่ก็จะพิมพ์หน้า
เว็บที่แสดงรายละเอียดประวัติของผู้นั้น แนบไปกับนิตยสารที่จะนำไปให้ถึงที่ห้องทำงาน
ผู้ใช้ก็เพียงแค่ลงนามกำกับเพื่อรับรองไว้เป็นหลักฐานเท่านั้นเอง บริการนำส่งนั้นเราจะให้
บริการถึงเวลา 16.30 น. หากได้รับ order หลังจากเวลาดังกล่าว เราก็จะนำไปส่งให้ในเช้า
วันรุ่งขึ้น และหากผู้ใช้ไม่ชอบสั่งผ่านทางเว็บไซต์ ก็สามารถใช้โทรศัพท์เข้ามาสั่งก็ได้
ที่หมายเลขภายใน “โทร 5720”

         หากสมาชิกท่านใดเป็นแฟนเหนียวแน่นของนิตยสารชื่อใด ก็อาจจะแจ้งความจำนง
ขอ “ผูกปิ่นโต” ให้เราจัดส่งนิตยสารนั้นไปให้ทันทีที่ฉบับใหม่ล่าสุดมาถึง อันนี้ก็ถือเป็น
บริการพิเศษของทางเราเช่นกัน แต่ทั้งนี้ต้องไม่มีใครหยิบเล่มตัดหน้าไปเสียก่อน เราใช้
หลักการ First Come First Serve ใครยืมก่อนได้ก่อน อยากอ่านต่อต้องจอง ไม่เกี่ยวกับ
ว่าจะใช้บริการภายในห้องสมุด หรือใช้บริการ Magazine Delivery มีสิทธิเท่ากันทุกคน









         เนื้อหาของเว็บไซต์ประกอบด้วยการนำเสนอรายการวารสาร นิตยสารทั้งหมด
ที่มีให้บริการโดยแสดงหน้าปกและรายละเอียดของวารสาร ระเบียบการให้บริการ และ
ที่ขาดไม่ได้คือระบบการสั่งทางระบบออนไลน์ ซึ่งเมื่อมีผู้ใช้สั่งนิตยสารเข้ามา ระบบจะ
ส่ง Orderนั้นผ่านเข้ามาในอีเมล์ของคุณแอ๋ว ซึ่งจะคอยตรวจเช็คเป็นระยะ ตลอดเวลา

             เนื้อหาภายในเว็บไซต์ Magazine Delivery ในอนาคตเตรียมที่จะทำการปรับปรุง
โดยจะเพิ่มในส่วนของบรรณานิทัศน์ การแนะนำบทความและ Review นิตยสารฉบับเด่นๆ
เป็นการให้ข้อมูลเพื่อใช้ในการตัดสินใจ และเพิ่มความน่าสนใจให้ผู้ใช้อยากจะยืมไปอ่าน
มากขึ้น


ผลตอบรับที่ได้

             เมื่อตอนที่เปิดตัวโครงการนี้ใหม่ๆ เราได้รับการตอบรับที่ค่อนข้างดีมาก เนื่อง
จากเป็นโครงการที่แปลกและเรียกร้องความสนใจของผู้คนได้ดีทีเดียว เราทำการโหม
ประชาสัมพันธ์กันอย่างเต็มที่ โดยโปรยติดโปสเตอร์และแผ่นพับไปทั่วทั้งคณะฯ มีการ
ประชาสัมพันธ์ผ่านทางออนไลน์ ทั้งบนเว็บไซต์ห้องสมุด และส่งอีเมล์ไปยังคณาจารย์
และบุคลากรของคณะวิทยาศาสตร์ทุกท่าน จนมีผู้ใช้ให้ความสนใจและติดต่อขอใช้บริการ
เป็นจำนวนมาก

             กลุ่มผู้ที่ติดต่อขอใช้บริการ ส่วนใหญ่จะเป็นบุคลากรสายสนับสนุนจากหน่วยงาน
ต่างๆ ของคณะฯ และมีบางท่านที่กลายเป็นลูกค้าประจำของเรา นิตยสารที่ได้รับการยืม
มาก เช่น Time, National Geographic ทั้งฉบับภาษาไทยและภาษาอังกฤษ นิตยสาร
สารคดี แม่และเด็ก เป็นต้น

             แต่พอผ่านไประยะหนึ่ง สถิติการใช้บริการค่อนข้างจะคงที่ และซบเซาไปใน
บางช่วง ซึ่งทางเราก็ค่อนข้างกังวลกับสภาวการณ์เช่นนี้ และคงจะต้องคิดหากลยุทธ์ใหม่ๆ
เพื่อกระตุ้นความสนใจของผู้ใช้เป็นระยะๆ


ปัญหาและอุปสรรค

             เนื่องจากคณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล เป็นหน่วยงานที่ให้ความสำคัญ
กับงานวิจัยเป็นอย่างมาก ห้องสมุดสตางค์ฯ จึงมีวารสารวิชาการระดับนานาชาติไว้ให้
บริการมากมาย แต่เมื่อเทียบกับนิตยสารแล้ว มีให้บริการในจำนวนที่น้อยกว่าอย่างเห็นได้
ชัด และไม่ค่อยมีความหลากหลาย มีทั้งที่บอกรับและได้รับอภินันทนาการมาจากหน่วย
งานหรือสำนักพิมพ์ ซึ่งในจุดนี้ทางห้องสมุดก็ได้วางแผนที่จะเพิ่มการบอกรับให้มากขึ้น
โดยเตรียมทำการสำรวจความต้องการของผู้ใช้ก่อนทำการบอกรับ เพื่อให้เกิดประโยชน์
สูงสุด

             อีกจุดหนึ่งที่ห้องสมุดสตางค์ฯ พยายามทำ คือการสร้างเสริมพฤติกรรมการอ่าน
ให้เกิดแก่ชุมชนของคณะวิทยาศาสตร์ คณาจารย์ หรือนักวิจัยส่วนใหญ่มักจะมุ่งเน้นอ่าน
วารสารวิชาการในสาขาที่ตนสนใจ โดยมองข้ามความรู้ในสาขาอื่นๆ เราต้องการที่จะให้
กลุ่มนักวิชาการเหล่านี้ได้มีมุมมองที่กว้างกว่าขอบเขตความรู้ที่ทำอยู่ เนื่องจากเราเชื่อมั่น
ว่าความรู้ทุกแขนงมีความสัมพันธ์เกี่ยวเนื่องกันเสมอ

             ด้านบุคลากรสายสนับสนุนของคณะ เราพบว่าผู้ใช้กลุ่มนี้ไม่ค่อยมีเวลาว่างมาก
นัก งานประจำก็มาก จึงยากที่จะหาเวลามา "อ่าน" เพื่อเพิ่มพูนความรู้ หรือไม่ก็เลือกอ่าน
นิตยสารที่ออกไปในแนวบันเทิงเสียส่วนใหญ่ ห้องสมุดสตางค์จึงถือว่านี่เป็นภาระสำคัญ
ของเราที่ชี้ชวนให้บุคลากรของคณะให้ความสำคัญในการแสวงหาความรู้รอบตัวเพิ่มเติม
อยู่เสมอ โดยพยายามหาช่องทางการเข้าถึงและคัดเลือกสิ่งดีๆ มีประโยชน์ให้กับทุกคน


คำแนะนำสำหรับบรรณารักษ์ที่ต้องการจัดทำโครงการนี้

             หากห้องสมุดใดที่คิดว่าอยากจะทดลองให้บริการแบบนี้ดูบ้าง ก่อนอื่นอยาก
จะให้พิจารณาถึงพฤติกรรมการอ่านของผู้ใช้ในชุมชนนั้นๆ ว่าต้องการอ่านอะไร รวมถึง
ทรัพยากรที่ห้องสมุดมีอยู่ด้วยว่า เหมาะสมหรือพอเพียงที่จะนำเสนอหรือไม่ อีกสิ่งหนึ่งที่มี
ความสำคัญเช่นกันคือเรื่องของสถานที่หรือทำเล

            ที่คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล ค่อนข้างจะเอื้อ เนื่องจากกลุ่มอาคารภายในคณะฯ เชื่อมต่อถึงกันได้หมด ทำให้เราสามารถทำ Magazine Mobile ไปได้สู่ทุกจุดของตัวอาคารได้อย่างสะดวก ถ้ามีพื้นที่ที่ค่อนข้างกว้างและกระจัดกระจาย ก็อาจจะเป็นอุปสรรคต่อการให้บริการประเภทนี้ เพราะคงจะลำบากต่อการทำงาน หากจะต้องคอยขนส่งนิตยสารไปส่งตามจุดต่างๆ ที่อยู่ไกลกัน

            สุดท้าย เราหวังเป็นอย่างยิ่งว่าไอเดียและข้อมูลต่างๆ เหล่านี้ น่าจะเป็นประโยชน์
ให้แก่บรรณารักษ์ที่จะนำไปประยุกต์ใช้เพื่อเพิ่มรูปแบบการให้บริการในห้องสมุดของท่าน
และหากห้องสมุดใดต้องการคำแนะนำหรืออยากแลกเปลี่ยนไอเดียกัน ทางเราก็ยินดีน้อม
รับเสมอ


__________________________________________________________________
 
 
  LIBRARIANMAGAZINE.COM